Altın

271.5920

% -0.005

Dolar

5.7850

% 0.000

Euro

6.3600

% 0.000

Sterlin

7.4530

% 0.000

Frang

5.8460

% 0.000

Yen

0.0533

% 0.000

Ruble

0.0898

% 0.000

Riyal

1.5440

% 0.000

Halka Arz Nedir?


Şirketler hukukunda önem arzeden bir kavramdır. “Anonim ortaklıklar”ın tedrici kurulma şeklinde, ana sözleşmenin düzenlenmesinden ve Ticaret Bakanlığı’ndan izin alınmasından sonra ortaklık hisseleri halka arz edilir.

Kurucular hiç sermaye taahhüdünde bulunmamışlarsa, tüm sermaye halka başvurularak taahhüt ettirilebilir. Kurucuların çağrısı üzerine, ortaklıkta pay sahibi olmak isteyenler bir katılma taahhütnamesiyle ortaklığa katılma talebinde bulunurlarü Hukuken hisselerin halka arzı bir “icaba davet”, katılma taahhüdü de “icap”tır.

Ortaklık kurucuları bu icabı kabul zorunda değildirler. Bu şekilde hisselerin halka arzı, hisseli komandit şirketlerde de yumuşatılmış şartlar altında geçerlidir. Bunların yanı sıra, anonim şirketlerin ödünç para bulmak için tahvil çıkararak halka arz etmeleri söz konusudur.

Tahviller, kıymetli evrak niteliğine sahiptirler ve nama ya da hamile yazılı olabilirler. Anonim şirketlerin halka arz edebilecekleri tahvil tipleri hukukumuzda şunlardır: Primli, ikramiyeli, kara katılma hakkı veren, teminatlı, değişir kıymetli, pay senetleriyle değiştirilebilir tahviller.

Genel Kurul, tahvil çıkarılmasına ilişkin olarak karar aldıktan sonra, tahviller halka arz edilecekse bir izahname hazırlanır. Bununla, gerekli bilgiler halka duyurulur. İzahname bir icaba davet niteliğindedir. Tahvilleri satın almayı taahhüt eden kişiler de icapta bulunmuş olurlar. Ortaklığın kabul etmesiyle sözleşme tamamlanmış olur. Bu sözleşme, bir ödünç sözleşmesidir.

Halka Arz Yöntemleri

Aile şirketleri veya bir kaç ortağın bulunduğu şirketler, yukarıdaki sebeplerden biri veya birkaçını özönüne tutup halka açılmayı düşünüyorsa, kullanabileceği birkaç metod vardır ve genellikle bir danışman aracı kuruluş kullanıldığından, aracı kuruluşun hazırlayacağı öneriler arasından, şirket yönetimi en uygununu seçecektir. Çok fazla halka açılma metodu olduğundan biz burada belli başlı bir kaçını kısaca anlatmakla yetineceğiz.

Sabit Fiyatla Talep Toplama Yöntemi

Bu metodda şirket ortakları yapılmış olan önfizibilite çalışmaları ışığında belli bir fiyat ve arz edilecek hisse miktarı belirlerler. Bu ilgili yatırımcı grubuna sunulur ve isteyen kişilerden talepleri toplanır. En sonunda hisselerin karşılığını yatırmış olan yatırımcılara hisse senetleri dağıtılır. Bu metodda aracı kurum sadece yatırımcılar ile şirket arasında elçilik görevi görebileceği gibi, bu halka arzı kendisi de üstlenebilir (underwriting). Underwriting anlaşması çerçevesinde arzı kendisi üstlenen bir aracı kuruluş, hisselerin tamamını satmayı taahüt eder. Eğer satamadığı senet olursa, bu durumda satılamayan kısmı kendisi almakla mükelleftir.

Halka açılacak senetler, sermaye arttırımında ortakların rüçhan haklarının kısıtlanması yoluyla (şirket yapmayı düşündüğü bedelli sermaye artırımına mevcut ortakların kullanım haklarını kısıtlar ve primli fiyattan bu tutarlar halka arz edilir) olabileceği gibi, ortaklarğn payğndan satğlmasğ yoluyla da olabilir.

Fiyat Teklifi Alınması Yöntemi

Bu metodda şirket belli bir taban limitin altında olmamak koşuluyla senetler için teklif edilen fiyatlar alınır ve nihai karara göre hisseler satılır. Bir başka metod ise, gelişmiş ülkelerde sıkça kullanılan, senede dönüştürülebilinen tahvil ihraç etme yoluyla (convertible bonds) olabilir. Burada, şirket yatırımcılara tahvil ihraç eder ve bu tahvilde, tahvil sahibine önceden belirlenen bir fiyattan hisse senedi alma hakkı verilir. Eğer tahvil sahibi (bondholder) ileride oluşacak konjektürde fiyatı uygun bulursa tahvilini hisse senediyle değiştirir.

ETİKERLER
Yorum Yap