Chaikin Oscillator « Teknik Analiz
Chaikin Oscillator, 3 günlük Birikim/Da??l?m hareketli ortalamas?ndan 10 günlük Birikim/Da??l?m hareketli ortalamas?n?n ç?kar?lmas?yla elde edilir. ?ki ?ekilde yorumlanabilir:
Fiyatlar a??r?-al?m/a??r?-sat?m bölgelerinde yeni yüksek veya yeni dü?ük de?erlere ula??rken, indikatörün yeni yüksek veya yeni dü?ük de?erlere ula?amayarak yön de?i?tirmesi piyasan?n yön de?i?tirece?i ?eklinde yorumlanabilir.
?ndikatör yön de?i?tirip trend ile ayn? yöne dönerse al?m veya sat?m sinyali olu?ur. Örne?in, bir hisse senedinin de?eri 90 günlük hareketli ortalamas?n?n üstünde iken yükseli? trendinde oldu?unu kabul edersek, indikatörün negatif bölgede iken yukar? yöne do?ru hareket etmesi al?m sinyali ?eklinde yorumlan?r. Ayn? ?ekilde, hisse senedi de?erinin 90-günlük hareketli ortalamas?n?n alt?nda iken, indikatörün pozitif bölgede bulunurken a?a?? yöne dönmesi sat?m sinyali olarak kabul edilebilir.
Karma Ekonomi « Ak?mlar ve Teoriler
Karma ekonomi, iki evrensel ekonomik sistem olan "kapitalizm" ve "sosyalizm" aras?nda yer alan, fakat özü itibariyle kapitalist sistemin özelliklerini ta??yan bir ekonomik düzendir. Karma ekonomi düzeninin ça?da? kapitalizmin uygulamada vard??? yeni bir a?ama de?il, tamamen ba??ms?z üçüncü bir sistem oldu?unu savunan görü?ler de vard?r.
Karma ekonomi düzenini benimseyenlere göre kapitalist düzen liberalizme dayanmaktad?r. Bu toplumsal görü?te ki?inin haklar? ve ç?karlar? her ?eyin üstünde tutuldu?undan toplumun ç?karlar? ihmal edilmektedir. Kapitalizmin kar??s?nda yer alan "sosyalizm"de ise, toplumun ç?karlar? her türlü ki?isel ç?kar?n üstünde tutulmaktad?r. Oysa "karma ekonomi" düzeninde, an?lan iki sistemin ta??d??? temel çeli?kiler çözülmü?, yani kamu yarar?yla ki?isel ç?kar ba?da?t?r?lm??t?r.
Buna göre, ki?i ne her ?eyin üstünde tutulmakta, ne de topluma feda edilmektedir. Ancak ki?ilerin ç?karlar?yla toplumun ç?karlar?n?n çat??mas? halinde toplumun ç?karlar? öncelik kazanmakta ve ki?inin baz? temel haklar? k?s?tlanmaktad?r. Örne?in, ki?inin mülkiyet ve miras haklar?, baz? durumlarda kamu yarar? nedeniyle yasalarla s?n?rland?r?lmaktad?r.
Karma ekonomi düzeninde hangi mallar?n ne miktarda üretilece?i, yani kaynak da??l?m? sorununun çözümünde, tüketici tercihleri esas al?nmaktad?r. Fakat, kaynaklar?n etkin kullan?m? aç?s?ndan, birçok alanda piyasa fiyatlar?n?n bu tercihleri do?ru olarak temsil etmedi?i görülmektedir. Bu durumlarda devlet, "toplum tercihlerine uygun üretimi sa?lamak gayesiyle piyasa mekanizmas?n? düzeltici" önlemler almaktad?r. Böylece, tekelle?meyi önlemek, herkese çal??ma olana?? sa?lamak, gelir da??l?m?ndaki dengesizli?i azaltmak, i?çi-i?veren ili?kilerini düzenlemek gibi temel hedeflere yönelik önlemlerle, ekonominin istikrar içinde büyümesini sa?lama görevini yüklenmi? bulunmaktad?r.
Geli?mekte olan ülkelerde sermaye, teknik bilgi, giri?imci ve yeti?mi? i?gücü k?tl???n?n yaratt??? darbo?azlar?n k?sa sürede a??lmas? için, "planl? bir karma ekonomi" düzenine ihtiyaç duyulmaktad?r. Kaynaklar?n israf?n? önlemek ve sosyal adalet içinde h?zl? kalk?nmay? ba?armak için ba?vurulan bu planlama, kamu kesimi için emredici, özel sektör içinse yol gösterici bir nitelik ta??maktad?r.
Örne?in, 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?'n?n 166. maddesi, "ekonomik, sosyal ve kültürel kalk?nmay?, özellikle sanayinin ve tar?m?n yurt düzeyinde dengeli ve uyumlu biçimde h?zla geli?mesini, ülke kaynaklar?n?n döküm ve de?erlendirilmesini yaparak verimli ?ekilde kullan?lmas?n? planlamak, bu amaçla gerekli te?kilat? kurmak" görevini devlete vermi?tir.
Türkiye'de uygulanan bu "planl? karma ekonomi" düzeninde, özel mülkiyet ve giri?im serbestisi, ki?inin temel haklar? olarak Anayasa'da yeralmaktad?r. Ancak devlet, ki?i haklar?n? Anayasa ve ba?l? yasalar çerçevesinde, kamu yarar? nedeniyle s?n?rlama yetkisine sahiptir.
Karma ekonomi doktrini, büyük ölçüde çe?itli ülkelerdeki uygulamalar?n sonucunda ortaya ç?km?? bir sentezdir. Tarihi geli?im içinde önce "karma ekonomi" anlay???n?n farkl? uygulamalar? ya?anm??, daha sonra bu düzenin dü?ünce sistemi geli?meye ba?lam??t?r. XX. yy'?n sonuna yakla??l?rken, Türkiye dahil, dünya ülkelerinin ço?unda "karma ekonomi sistemi" benimsenmi?tir. Ancak, her ülkede düzeni belirleyen kurumlar?n yeri ve önemi de?i?ti?inden, sistemin "saf" ?ekline uyan örne?e rastlanmad??? söylenebilir.
Para Politikas? « Kavramlar
Para politikas?, her ülkenin merkez bankas?n?n çe?itli makro hedefleri gerçekle?tirmek ve/veya çe?itli makro sorunlara çözüm yaratmak amac?yla çe?itli parasal araçlar vas?tas? ile uygulad??? politikay? ifade etemktedir. Dünyada, ba??ms?z, yar? ba??ml? ve tam ba??ml? merkez bankac?l??? uygulamalar?na ba?l? olarak, para politikas?n?n etkinli?i merkez bankas?n?n pozsyonuna göre farkl?l?k arzetmektedir. Yani, bir ülkenin merkez bankas?n?n ba??ms?zl??? ile para politikas?n?n etkinli?i aras?nda do?ru orant?l? bir ili?ki sözkonusudur.
Piyasa ekonomisi mant???n?n benimsenmi? oldu?u bir ekonomide Merkez Bankas?'n?n özerkli?i çok önemlidir. Özellikle, 5 Kas?m 2001 tarihinde yürürlü?e giren son düzenleme TCMB'na özerklik konusunda yeni olanaklar sa?lamaktad?r. Merkez Bankas? faiz ve döviz kuru silah?n? kullanarak, ekonomideki parasal büyüklükleri etkiler; parasal büyüklükleri bask? alt?nda tutar veya parasal büyüklükler üzerindeki bask?y? hafifletir.
Para politikas? kararlar? al?n?rken ekonomi yönetiminin ve onun bir parças? olarak Merkez Bankas?'n?n temel hedefi enflasyona neden olmaks?z?n tam istihdam düzeyine ula?mak ve bunu sürdürmektir. Parasal büyüklüklerin ve ekonomideki likiditenin daha h?zl? geni?lemesini ve faiz oranlar?n?n dü?mesini sa?lamaya yönelik para politikas?na geni?lemeci para politikas?, para arz?ndaki art??? yava?latmay?, hatta para arz?n? daraltmay? ve faiz oranlar?n?n yükselmesini sa?lamaya dönük para politikas?na da daralt?c? para politikas? denmektedir.