Ekonomi

Refah Ekonomisi « Genel

Ekonomi teorisinin, ekonomi politikalar?n?n, toplumun refah? üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlayan bir dald?r. Formel bir analiz olarak ekonomi teorisi içindeki yerini 20. yüzy?lda alm??t?r.

Ba?lang?çta refah, bir ekonomik sistem içindeki bireylerin sa?lad??? tatminlerin toplam? olarak kabul ediliyordu. Daha sonralar? tek bir bireyin bile sa?lad??? faydan?n ölçülemeyece?i gerçe?i gözönüne al?narak, iki ya da daha fazla bireyin faydalar?n?n anlaml? bir biçimde kar??la?t?r?lamayaca?? görü?ü, iktisatç?lar aras?nda kabul gördü. En basit ifadesiyle, eskiden tart??mas?z kabul edilen ?gelirde sa?lanan belirli bir oransal art??, fakir bir bireyde, zengine oranla daha fazla tatmin do?urur? kural?n?n ileri sürülemeyece?i anla??lm?? oluyordu.

Sosyal politika aç?s?ndan bunun anlam?, kaynaklar?n zenginlerden fakirlere do?ru yeniden da??t?lmas?n?n (artan oranl? gelir vergilerinde oldu?u gibi) toplumun refah?n? art?raca??n?n ileri sürülemeyece?idir. Bu nedenle ekonomi politikalar?n?n sonuçlar? konusunda bir yarg?ya varabilmek için, daha dar kapsaml? bir ölçütün geli?tirilmesi gerekti. Bu yeni ölçüte göre, bir ekonomik durumun di?erinden daha üstün oldu?u, di?er bireylerin refah?n? azaltmamak ko?uluyla en az bir bireyin tatmininin artm?? oldu?u durumda ileri sürülebilir.

Alternatif olarak baz? ki?ilerin refah?n?n azalmas?na kar??n, bir ekonomik durumun di?erine üstün oldu?u, ancak bu son durumdan kazançl? ç?kanlar?n, zarara u?rayanlar?n kay?plar?n? telafi etmelerine kar??n yine de eski durumlar?ndan daha iyi bir düzeye gelmeleri durumunda söylenebilir. Bununla beraber bu ölçüt, yukar?daki ko?ulu sa?layan çe?itli politika seçenekleri aras?nda bir kar??la?t?rma yapma olana?? tan?mamaktad?r.

Holding « Kavramlar

Holding, iktisadi gücün belli ellerde toplanmas? ve iktisadi büyümenin sa?lanmas? amac?yla ba?ka ?irketlerin hisselerini elde ederek bunlar? kontrol alt?na alan kurulu?tur. Günümüzde çok rastlanan birle?me tiplerinden biri olan holdingleri, tröst veya kartel gibi di?er birle?me tiplerinden ay?ran en önemli özellik, ba?l? ?irketlerin hukuksal ki?ilik sahibi ve ba??ms?z olmalar?d?r.

Holding, mülkiyet edinme, kontrol ve yönetim mekanizmas?n? ?irketlerin hisse senetlerine sahip olarak gerçekle?tirmektedir. Bu kontrol için gerekli ?art olmamakla birlikte, holding, sahip oldu?u hisse senetleri ile di?er ?irketlerin yönetiminde yar?dan bir fazla oyu sa?lad???nda, bu ?irketlerin mutlak kontrol ve yönetimine sahip olmaktad?r.

Küçük hissedarlar?n çok say?da oldu?u ?irketlerde ise holdingin sadece oylu hisseleri elde etmesi, yönetimde etkin rol oynamas? için yeterli olmaktad?r. Di?er taraftan, bu ?irketler hukuken ba??ms?z olduklar?ndan kar??la?t?klar? riskler ?irketlerin faaliyetlerini etkilemektedir. ?irketlerin, dolay?s? ile sermayenin, de?i?ik alanlara da??lm?? olmas?, i?tiraklerin birinin kâr?n?n di?erinin zarar?n? kapatmas?n? sa?lamaktad?r.

Ayn? ?ekilde holding, ?irketlerin serbest fon kaynaklar?n?n birinden di?erine aktar?lmas?nda köprü rolü oynamaktad?r. Bu da holdinglerin yüksek kârlara sahip olmas? ve mali aç?dan güçlü olmalar? sonucunu do?urmaktad?r.

Holdingle?me ilerledikçe baz? sak?ncalar? da beraberinde getirmektedir. Çünkü kâr olana??n?n artmas? ile birlikte, ?irketin sat?? ve kazançlar?nda da risk olas?l??? artmaktad?r. Dolay?s? ile birle?menin yönetim ve kontrolü de giderek güçle?mektedir.

Holdinge ba?l? ?irketlerin hisse senetlerinin yüksek de?er kazanmalar?, holding sermayesini abartmal? olarak yükseltmektedir. Bunun sonucunda holding hisse senedi ve tahvil ç?kar?rken, kredi al?rken, holdingle ili?kisi olmayan ki?ileri yanl?? bir de?erlendirmeye itecektir. Di?er taraftan, holdingin ba?l? ?irketlerine sunaca?? hizmetleri yüksek bedellerle yapmas? bu ?irketlerin maliyetlerinin artmas?na neden olabilmektedir.

Neo-Keynes'çi Ekonomi « Ak?mlar ve Teoriler

?ngiltere'nin Cambridge Üniversitesi'nde merkez kurmu? ve dünyan?n çe?itli yerlerinde taraftarlar? olan küçük, fakat etkili bir Keynes sonras? grubun doktrinlerine denir. Neo-Keynes'çiler John Maynard Keynes'in temel fikirlerini, özellikle 1936 y?l?nda yay?nlam?? oldu?u General Theory of Employment, Interest and Money eserindekileri kabul etmektedirler.

Neo-Keynes'çi ekonomiye katk?da bulunanlar Joan Robinson, Nicholas Kaldor, Luigi Pasinetti ve Piero Sraffa gibi Cambridge Üniversitesi'yle ilgili olan kimselerdir. Neo-Keynes'çi ekonomiye önemli katk?da bulunmu? di?er bir ekonomist Polonyal? Michel Kalecki'dir. Kalecki, Keynes'ten ba??ms?z olarak, Keynes'inkine benzer bir genel istihdam teorisi geli?tirmi?tir. Neo-Keynes'çilerin klasik ekonomist David Ricardo ve sosyalist Karl Marx ile ortak yanlar? vard?r. Nitekim Neo-Keynes'çilerin çal??malar?na bazen Neo-Ricardo'cu ve/veya Neo-Marx'ç? ad? verilmi?tir.

1977 y?l?nda Cambridge Üniversitesi'nde kurulan Cambridge Journal of Economics Neo-Keynes'çi yay?nlar?n merkezi olmu?tur. ABD'de 1978'de kurulan Journal of Post Keynesian Economics benzer fikirlerin yay?lmas? için kullan?lm??t?r. Neo-Keynes'çiler ve genellikle Keynes sonras? ekonomistler Keynes hakk?ndaki kendi yorumlar?n? hakl? saymakta, Samuelson, Tobin ve Hick gibi Ortodoks Keynes'çilerin yorumunu gayrime?ru saymaktad?r.

Neo- Keynes'çiler stagflasyon sorunlar?na cevap bulmu? olduklar?n? iddia etmektedir. ??sizli?in ve enflasyonun e? anl? artmas? stagflasyon, Ortodoks Keynes'çilik bak?m?ndan ekonomistlerin, ekonomi politikas?n? yönetenlerin ve genel olarak kamuoyunun gözünden dü?mesine yol açan bir paradokstur. 1970'li y?llar zarf?nda Ortodoks Keynes'çilerin etkisi azalma e?ilimi gösterdikçe, Neo-Keynes'çi teori, monetarist fikirleri ve anayol Neo- Klasik ekonomistlerin fikirlerini be?enmeyenler için cazip gözükmekte idi. Neo-Keynes'çili?in Marx'?n baz? fikirlerine yak?nl??? solu and?rmaktad?r. Neo-Keynes'çiler enflasyonu a?a??ya çekmek için maliye politikas?na ilaveten gelirler politikas?na taraftard?rlar, fakat sosyalist say?lmazlar.

Yat?r?m, Beklentiler ve Büyüme

Yat?r?m veya sermaye birikimi Keynes'in istihdam teorisinde merkezi bir rol oynar. Ancak Keynes, analizini k?sa dönem için yürütmü?tür. K?sa dönemde yat?r?m ekonomiye sat?n alma gücü zerk etmekte, efektif talebi ve dolay?s?yla istihdam? art?rmaktad?r. Neo-Keynes'çi büyüme teorisi sermaye birikiminin gelecekteki dönemlerde prodüktif kapasite yaratma yönünü incelemekle sermaye birikiminin uzun dönemli sonuçlar?na a??rl?k vermektedir.

Roy Harrod'un daha önce yapm?? oldu?u çal??malardan yararlanarak, Joan Robinson ve Nicholas Kaldor kendi kendini besleyen büyümenin ?artlar?n? incelemi?lerdir. Belirli bir yat?r?m düzeyi tam istihdam? sa?lamaya ve ekonominin sabit bir oranda büyümesine yeterli olabilir. Ancak Joan Robinson'un teorisi merkeziyetçi olmayan piyasa kapitalizminde, yüksek istihdam sa?layan istikrarl? büyüme için gerekli ?artlar?n gerçekle?me ihtimallerinin çok dü?ük oldu?unu göstermektedir. Önemli bir konu, giri?imcilerin ba?lang?ç beklentileri ile ekonomik faaliyetin gerçekle?mi? sonuçlar? aras?ndaki ili?kidir.

?stikrarl? yüksek istihdam sa?lamak hususunda Keynes'in özel yat?r?m yeterlili?ine ili?kin kötümser görü?lerinde en önemli faktör, gelece?e ait belirsizliktir. Beklentilerin yanl?? ç?kmas? halinde, giri?imcilerin yöneticileri ya üretim düzeyini ya fiyatlar? ya da her ikisini de?i?tirmek suretiyle uyum sa?lamaktad?rlar. Keynes'in analizinde, ayarlamalar daha çok üretimde yap?lmakta, Robinson ve Kaldor ise üretim ayarlamalar?na ilaveten fiyat ayarlamalar?na da önem vermektedir.

Keynes'in rekabeti varsaymas?na kar??n, Neo-Keynes'çiler ürün piyasalar?nda kuvvetli monopolcü unsurlar hesaba katmaktad?r. Kelecki'nin monopol derecesi kavram?, fiyat tespitinde piyasa kuvveti ölçüsüdür ve Neo-Keynes'çi büyüme teorisinin ayr?lmaz bir parças? olmu?tur. Maliye politikas? istikrarl? büyümenin sa?lanmas?nda kullan?labilir; fakat Neo-Keynes'çiler para miktar?n?n ekonomisinin gerçek ihtiyaçlar?n? kar??lad???n? ve paran? n ekonomik politikada stratejik bir faktör olmad???n? varsayarlar. Keynes'in k?sa dönemli teorisiyle Neo-klasik uzun dönemli teoriyi birle?tiren Neo-klasik senteze Neo-Keynes'çilik bir alternatif olarak belirmektedir.

Gelir Da??l?m? Teorisi

Ça?da? kapitalizmin en önemli iki aksakl???ndan birinin i?sizlik, di?erinin ise servet ve gelir da??l?m?n?n e?itsizli?i oldu?unu kabul etmekle beraber, Keynes hiçbir zaman da??l?m teorisine a??rl?k vermi? de?ildir. Neo-Keynes'çiler ise teorilerinin en devrimci k?sm? olan bir gelir da??l?m? teorisi geli?tirmi?lerdir.

Keynes'in tüketim fonksiyonunu iki k?sma ay?rm??lard?r: Ücretlerden tüketme e?ilimi ve kârlardan tüketme e?ilimi. En basit Neo-Keynes'çi modellerde i?çilerin bütün ücretlerini cari tüketime harcad?klar? varsay?lmaktad?r. Kapitalistlerin kârlar?n? tayin eden yat?r?m ve tüketim kararlar?d?r.

Kapitalistler daha fazla yat?r?m yapmak veya daha fazla tüketmek suretiyle milli gelir içindeki paylar?n? art?rabilirler. Kalecki bu durumu çarp?c? bir ?ekilde ?u cümle ile ifade etmi?tir: "??çiler kazand?klar?n? harcarlar, kapitalistler ise harcad?klar?n? kazan?rlar." Bu suretle Neo-Keynes'çi ekonomide yat?r?m hem gelirin ücretlerle kârlar aras?nda da??l?m?n?, hem de da??t?lacak gelirin düzeyini belirlemede stratejik bir faktördür.

Neo-Keynes'çi da??l?m teorisinde Kalecki'nin monopol derecesi Neo-klasik ekonomideki tam rekabet varsay?m?n?n yerini almakta ve do?rudan do?ruya gelir da??l?m?n? etkilemektedir. Monopol derecesindeki nispi bir art?? milli gelirin kâra giden pay? ücretlerin aleyhinde olmak üzere art?racakt?r. Gelir da??l?m?na ili?kin bu Neo-Keynes'çi makro ekonomide teori, Neo-klasiklerin mikro-ekonomik gelir da??l?m? ile tezat halindedir.

Neo-klasik teori, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) marjinal prodüktivite prensiplerine göre genel bir teori içinde fiyatlar?n?n belirlenmesine dayanmaktad?r. Sraffa'n?n görü?lerinden yararlanan Joan Robinson 1950'li y?llarda Neo-Klasik üretim fonksiyonunun anlaml???na meydan okumu?, özellikle sermayenin ölçülebilir homojen mahiyeti olmad???n? iddia etmi?tir.

Neo-klasik teori sermayenin de?erini tespit etmek için gelecekteki gelirleri faiz oran? ile iskonto etmekte ve bir k?s?r döngü ?eklinde sermayenin de?erini kullanarak faiz oran?n? sermayenin marjinal prodüktivitesi olarak belirlemektedir. Özetle Neo-Keynes'çi ekonomi, politik bak?mdan ortan?n solunda yer almaktad?r. Reel kuvvetlere a??rl?k vermekte, paran?n uyum sa?layaca??n? varsaymaktad?r.

Parasal ücret fiyat düzeyinin dingil çivisini olu?turmaktad?r. Gelir da??l?m?na a??rl?k verilmektedir. Sermaye teorisi bak?m?ndan ücretleri a?an bir fazlal?k gerekmektedir. Her istihdam düzeyinde büyüme mümkündür, fakat tam istihdam düzeyinde büyümeye a??rl?k verilmektedir. Enflasyon, ücret ve kâr marjlar?ndaki de?i?melerden kaynaklanmaktad?r. Ekonomi politikada "laissez faire" esas al?nmakla beraber, gelirler üzerinde makro-ekonomik kontrollere a??rl?k verilmektedir.

Destekliyoruz arkadaş - arkadas - partner - partner - arkadaş - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy
chat rulet chat rulet -